Huấn Luyện An Toàn Hóa Chất Theo Nghị Định Mới Nhất

Ngày 17/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 25/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 về phát triển ngành công nghiệp hóa chất và an toàn, an ninh hóa chất. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, trong đó dành trọn một chương (Chương VI, từ Điều 29 đến Điều 32) quy định chi tiết về huấn luyện an toàn hóa chất theo Nghị định mới, thay thế cho khung pháp lý cũ vốn được các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, sử dụng hóa chất áp dụng nhiều năm qua.

Đối với hàng chục nghìn doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực hóa chất tại Việt Nam — từ nhà máy sản xuất, kho chứa, đơn vị phân phối cho đến các cơ sở sử dụng hóa chất trong sản xuất công nghiệp — việc nắm rõ quy định mới không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là nền tảng để bảo vệ an toàn cho người lao động, tài sản doanh nghiệp và cộng đồng xung quanh. Cùng CRS VINA cập nhật những thông tin mới nhất giúp bạn hiểu toàn diện về đối tượng, nội dung, thời lượng, người huấn luyện, hồ sơ và quy trình tổ chức huấn luyện an toàn hóa chất theo quy định hiện hành.

Tổng quan về Nghị định 25/2026/NĐ-CP

Nghị định 25/2026/NĐ-CP được xây dựng để cụ thể hóa nhiều điều khoản của Luật Hóa chất 2025, bao gồm trách nhiệm quản lý nhà nước, xây dựng chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa chất, quy định về dự án hóa chất, tư vấn chuyên ngành hóa chất, bảo đảm an toàn – an ninh trong hoạt động hóa chất, huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất, và phòng ngừa – ứng phó sự cố hóa chất.

Nghị định áp dụng cho tất cả cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động liên quan đến hóa chất trên lãnh thổ Việt Nam. So với các quy định trước đây vốn nằm rải rác ở nhiều văn bản khác nhau, Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã hệ thống hóa lại toàn bộ yêu cầu về huấn luyện an toàn hóa chất trong một chương riêng, giúp doanh nghiệp dễ tra cứu và áp dụng hơn.

Điểm đáng chú ý là Nghị định quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất trong việc tổ chức huấn luyện, đồng thời mở rộng vai trò của các tổ chức tư vấn được cấp chứng chỉ chuyên ngành — một mắt xích quan trọng cho những doanh nghiệp không đủ nguồn lực nội bộ để tự đào tạo.

Vì sao huấn luyện an toàn hoá chất là yêu cầu bắt buộc?

Hóa chất, đặc biệt là hóa chất nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, rò rỉ, phơi nhiễm và ô nhiễm môi trường nếu không được quản lý đúng cách. Thực tế cho thấy phần lớn sự cố hóa chất tại cơ sở sản xuất bắt nguồn từ việc người lao động thiếu kiến thức nhận diện mối nguy, thao tác sai quy trình hoặc không biết cách ứng phó khi sự cố xảy ra.

Chính vì vậy, huấn luyện an toàn hóa chất không đơn thuần là thủ tục hành chính mà là công cụ then chốt để:

• Trang bị cho người lao động khả năng nhận biết hóa chất nguy hiểm qua nhãn mác, hình đồ cảnh báo và phiếu an toàn hóa chất (SDS).
• Hướng dẫn kỹ thuật vận hành, bảo quản, sử dụng trang thiết bị bảo hộ cá nhân đúng cách.
• Chuẩn bị phương án ứng phó nhanh khi có sự cố tràn đổ, rò rỉ, cháy nổ hóa chất.
• Giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh bị xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hoạt động do vi phạm quy định an toàn.
• Xây dựng văn hóa an toàn lao động bền vững trong doanh nghiệp.

Đối tượng phải được huấn luyện an toàn hoá chất gồm những ai?

Theo Điều 29 Nghị định 25/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất có trách nhiệm tổ chức huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất định kỳ 2 năm một lần. Quy định này áp dụng cho hầu hết các hoạt động hóa chất, ngoại trừ hai trường hợp được loại trừ: sử dụng hóa chất phục vụ nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt thiết yếu, và hoạt động vận chuyển hóa chất bằng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, đường thủy nội địa (những đối tượng này chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành khác).

Việc huấn luyện có thể do doanh nghiệp tự tổ chức hoặc thuê tổ chức tư vấn thực hiện, nhưng cả hai bên đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng chương trình huấn luyện.

Đối tượng tham gia huấn luyện được phân thành ba nhóm, mỗi nhóm có nội dung và yêu cầu huấn luyện khác nhau:

Nhóm 1 — Cấp quản lý, điều hành

Bao gồm người đứng đầu tổ chức, cơ sở trực tiếp hoạt động hóa chất; trưởng phòng, ban, chi nhánh, quản đốc phân xưởng hoặc vị trí tương đương phụ trách hoạt động hóa chất; và cấp phó được giao nhiệm vụ phụ trách điều hành hoạt động hóa chất.

Nhóm 2 — Cấp giám sát an toàn

Bao gồm người chịu trách nhiệm về an toàn hóa chất của tổ chức, cá nhân hoạt động hóa chất; người trực tiếp giám sát an toàn hóa chất tại nơi làm việc; thủ kho liên quan đến hoạt động hóa chất hoặc vị trí tương đương.

Nhóm 3 — Người lao động trực tiếp

Bao gồm người lao động liên quan trực tiếp đến hóa chất và nhân viên y tế tại cơ sở hoạt động hóa chất (nếu có).

Doanh nghiệp cũng cần lưu ý các trường hợp bắt buộc phải huấn luyện lại, bao gồm: khi có sự thay đổi chủng loại hóa chất, công nghệ, cơ sở vật chất hoặc phương án sản xuất liên quan đến vị trí làm việc; khi người đã được huấn luyện thay đổi vị trí công tác; sau 2 lần kiểm tra không đạt yêu cầu; hoặc khi hết thời hạn 2 năm kể từ lần huấn luyện gần nhất.

Doanh nghiệp có thể chủ động tổ chức huấn luyện an toàn hóa chất riêng biệt, hoặc lồng ghép với huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, phòng cháy chữa cháy và các nội dung huấn luyện chuyên ngành khác, miễn là vẫn đảm bảo đầy đủ nội dung, tiêu chuẩn người huấn luyện và thời lượng theo quy định.

Nội dung huấn luyện an toàn hoá chất theo từng nhóm

Điều 30 Nghị định quy định nội dung huấn luyện phải phù hợp với vị trí công tác của người được huấn luyện, cũng như tính chất, chủng loại và mức độ nguy hiểm của hóa chất tại cơ sở.

Đối với Nhóm 1, nội dung tập trung vào ba nội dung chính: các quy định pháp luật trong hoạt động hóa chất; các yếu tố nguy hiểm trong hoạt động hóa chất tại cơ sở; và phương án phối hợp với cơ quan chức năng để huy động nguồn lực bên trong, bên ngoài khi ứng phó, khắc phục sự cố. Đây là nội dung mang tính định hướng, giúp người quản lý ra quyết định đúng đắn khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Đối với Nhóm 2, ngoài các quy định pháp luật và yếu tố nguy hiểm tương tự Nhóm 1, chương trình huấn luyện đi sâu hơn vào: quy trình quản lý an toàn hóa chất, kỹ thuật bảo đảm an toàn khi làm việc và tiếp xúc với hóa chất nguy hiểm; đặc tính nguy hiểm của hóa chất, phiếu an toàn hóa chất, cách phân loại và ghi nhãn; quy trình ứng phó với các hóa chất nguy hiểm điển hình (thông báo, kỹ thuật ứng phó, vật liệu ứng phó, trang thiết bị bảo hộ, thu gom và khử nhiễm); cùng với phần thực hành tại cơ sở như nhận biết hóa chất qua nhãn mác và hình đồ cảnh báo, sử dụng và bảo quản trang thiết bị bảo hộ cá nhân.

Đối với Nhóm 3, nội dung huấn luyện tương tự phần thực hành và kỹ thuật của Nhóm 2 (không bao gồm phần quy định pháp luật tổng quát), nhưng tập trung vào kỹ năng thực tế mà người lao động trực tiếp cần có: nhận diện mối nguy tại vị trí làm việc, quy trình an toàn khi tiếp xúc hóa chất, sử dụng đúng trang thiết bị bảo hộ và thao tác ứng phó cơ bản khi có sự cố.

Cách phân nhóm và thiết kế nội dung theo Nghị định mới hướng đến sự thực chất: cấp quản lý được trang bị tư duy điều hành và ra quyết định, trong khi cấp giám sát và người lao động trực tiếp được huấn luyện kỹ năng thao tác cụ thể, sát với công việc hằng ngày.

Ai được phép đứng lớp huấn luyện an toàn hoá chất?

Điều 31 Nghị định 25/2026/NĐ-CP quy định rất rõ tiêu chuẩn đối với người huấn luyện, chia thành hai trường hợp:

Trường hợp doanh nghiệp tự tổ chức huấn luyện: người huấn luyện phải có bằng cử nhân hoặc tương đương trở lên thuộc các ngành đào tạo về hóa học theo danh mục quy định tại Phụ lục III của Nghị định (bao gồm các ngành như Công nghệ kỹ thuật hóa học, Hóa học, Kỹ thuật hóa học, Hóa dược, Bảo hộ lao động…), đồng thời phải có kinh nghiệm thực tế liên quan đến hoạt động an toàn hóa chất tại chính tổ chức đó.

Trường hợp doanh nghiệp thuê tổ chức tư vấn thực hiện huấn luyện: người huấn luyện thuộc tổ chức tư vấn bắt buộc phải có chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất với nội dung được phép huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất, và bản thân tổ chức tư vấn cũng phải đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 19 (có tư vấn viên đủ chứng chỉ phù hợp, có trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ thực hành và diễn tập ứng phó sự cố).

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với trước đây: Nghị định mới siết chặt yêu cầu về năng lực chuyên môn của người huấn luyện, đặc biệt với các đơn vị tư vấn bên ngoài, nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo thực chất thay vì mang tính hình thức.

Theo Điều 18, để được cấp chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất (Hạng B) với phạm vi huấn luyện an toàn cho Nhóm 1, 2, 3, cá nhân phải có kinh nghiệm làm người huấn luyện hoặc hỗ trợ huấn luyện tối thiểu 5 chương trình huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất trong 2 năm gần nhất. Đây là ngưỡng kinh nghiệm không hề thấp, đòi hỏi các đơn vị tư vấn phải có đội ngũ chuyên gia dày dạn thực tiễn.

Thời gian huấn luyện, kiểm tra và hồ sơ huấn luyện an toàn hoá chất theo Nghị định mới

Điều 32 quy định cụ thể về thời gian tổ chức, hình thức kiểm tra và hồ sơ lưu trữ — đây là phần doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh sai sót khi bị thanh tra, kiểm tra.

Thời gian huấn luyện

Chu kỳ huấn luyện đầu tiên: tối thiểu 8 giờ, đã bao gồm cả thời gian kiểm tra.

Từ chu kỳ thứ hai trở đi: bằng 50% thời gian của chu kỳ đầu tiên (tức tối thiểu 4 giờ), trừ các trường hợp buộc phải huấn luyện lại như đã nêu ở phần trên — những trường hợp này vẫn phải huấn luyện đầy đủ như chu kỳ đầu.

Quy định về kiểm tra

Nội dung kiểm tra phải bám sát nội dung đã huấn luyện.

Thời gian kiểm tra tối đa 2 giờ.

Bài kiểm tra đạt yêu cầu phải đạt từ điểm trung bình trở lên.

Hồ sơ huấn luyện an toàn hoá chất cần lưu giữ

Theo quy định, hồ sơ huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất phải bao gồm:

• Nội dung huấn luyện đã thực hiện.
• Danh sách người được huấn luyện (họ tên, ngày sinh, chức danh, vị trí làm việc, chữ ký xác nhận tham gia).
• Thông tin về người huấn luyện (họ tên, ngày sinh, trình độ học vấn, chuyên ngành đào tạo, kinh nghiệm công tác kèm tài liệu chứng minh).
• Nội dung và kết quả kiểm tra.
• Quyết định công nhận kết quả kiểm tra huấn luyện, cấp giấy chứng nhận huấn luyện an toàn hoá chất.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ hồ sơ này tối thiểu 3 năm kể từ ngày ban hành quyết định công nhận kết quả kiểm tra, và phải xuất trình khi cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu thanh tra, kiểm tra.

Việc chuẩn hóa hồ sơ theo mẫu thống nhất không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là bằng chứng pháp lý quan trọng nếu xảy ra tranh chấp hoặc sự cố cần truy xuất trách nhiệm.

Quy trình tổ chức huấn luyện an toàn hoá chất cho doanh nghiệp

Dựa trên các quy định nêu trên, doanh nghiệp có thể triển khai huấn luyện an toàn hóa chất theo các bước sau:

✅ Bước 1 — Rà soát đối tượng huấn luyện. Lập danh sách toàn bộ nhân sự thuộc diện phải huấn luyện, phân loại theo Nhóm 1, 2, 3 dựa trên vị trí, chức danh và mức độ tiếp xúc hóa chất thực tế.

✅ Bước 2 — Xác định hình thức tổ chức. Cân nhắc tự huấn luyện nội bộ (nếu có nhân sự đủ điều kiện theo Điều 31) hoặc thuê tổ chức tư vấn có chứng chỉ chuyên ngành phù hợp.

✅ Bước 3 — Xây dựng nội dung chương trình. Thiết kế nội dung bám sát đặc thù hóa chất, quy trình công nghệ và mức độ nguy hiểm tại cơ sở, bảo đảm đúng khung nội dung theo từng nhóm quy định tại Điều 30.

✅ Bước 4 — Tổ chức huấn luyện và thực hành. Bảo đảm đủ thời lượng tối thiểu, kết hợp lý thuyết với thực hành nhận biết hóa chất, sử dụng trang thiết bị bảo hộ và thiết bị ứng phó sự cố.

✅ Bước 5 — Tổ chức kiểm tra, đánh giá. Thực hiện bài kiểm tra cuối khóa, chấm điểm theo thang quy định, ra quyết định công nhận kết quả cho những người đạt yêu cầu.

✅ Bước 6 — Lập và lưu trữ hồ sơ. Hoàn thiện đầy đủ 5 loại tài liệu theo Điều 32, lưu trữ tối thiểu 3 năm, sẵn sàng xuất trình khi có yêu cầu thanh tra.

✅ Bước 7 — Theo dõi chu kỳ huấn luyện lại. Thiết lập hệ thống nhắc lịch để bảo đảm huấn luyện định kỳ 2 năm/lần, đồng thời giám sát các trường hợp phát sinh cần huấn luyện lại ngay (thay đổi vị trí, thay đổi công nghệ, không đạt kiểm tra…).

Mối liên hệ giữa huấn luyện an toàn hoá chất với kế hoạch, biện pháp ứng phó sự cố

Một điểm đáng chú ý trong Nghị định 25/2026/NĐ-CP là huấn luyện an toàn hóa chất không tồn tại độc lập mà gắn chặt với hệ thống Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (Điều 33-34) và Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất (Điều 35). Nội dung huấn luyện cho Nhóm 2 và Nhóm 3 yêu cầu người học phải nắm được các biện pháp phòng ngừa theo đúng Kế hoạch đã được phê duyệt hoặc Biện pháp ứng phó sự cố hoá chất đã được ban hành tại cơ sở.

Nói cách khác, chương trình huấn luyện phải được “may đo” theo đúng thực trạng rủi ro và phương án ứng phó cụ thể của từng doanh nghiệp, chứ không thể áp dụng một giáo trình chung chung cho mọi cơ sở. Đây cũng là lý do vì sao Nghị định yêu cầu người huấn luyện, đặc biệt là từ tổ chức tư vấn bên ngoài, phải có kinh nghiệm thực tế tham gia xây dựng các chương trình diễn tập và kế hoạch ứng phó sự cố hóa chất.

Ngoài ra, đối với các cơ sở tồn trữ hóa chất nguy hiểm thuộc danh mục phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất, doanh nghiệp còn có trách nhiệm tổ chức diễn tập ứng phó sự cố hóa chất định kỳ hằng năm — một hoạt động bổ trợ, giúp kiểm nghiệm tính hiệu quả của công tác huấn luyện trong tình huống mô phỏng thực tế.

Những lưu ý quan trong doanh nghiệp không nên bỏ qua trong quá trình cập nhật thông tin

Không lồng ghép hình thức mà bỏ sót nội dung bắt buộc. Việc kết hợp huấn luyện an toàn hóa chất với an toàn vệ sinh lao động hay phòng cháy chữa cháy chỉ được chấp nhận nếu vẫn bảo đảm đầy đủ nội dung, thời lượng và tiêu chuẩn người huấn luyện riêng cho phần hóa chất.

Kiểm tra kỹ chứng chỉ của đơn vị tư vấn thuê ngoài. Người huấn luyện phải có chứng chỉ tư vấn chuyên ngành hóa chất còn hiệu lực, đúng phạm vi được phép huấn luyện; doanh nghiệp nên yêu cầu xuất trình chứng chỉ và xác minh trước khi ký hợp đồng.

Chủ động theo dõi mốc 2 năm. Vì đây là chu kỳ bắt buộc, doanh nghiệp nên xây dựng lịch nhắc tự động, tránh tình trạng “trễ hạn” dẫn đến vi phạm khi bị thanh tra đột xuất.

Gắn huấn luyện với thực trạng hóa chất tại cơ sở. Tránh sử dụng giáo trình huấn luyện chung chung, không cập nhật theo danh mục hóa chất và công nghệ thực tế đang sử dụng — đây là lỗi phổ biến khiến hồ sơ huấn luyện bị đánh giá không đạt khi thanh tra.

Lưu trữ hồ sơ đúng thời hạn và đầy đủ thành phần. Thiếu một trong 5 loại tài liệu quy định tại Điều 32 có thể khiến toàn bộ chương trình huấn luyện bị coi là không hợp lệ về mặt hồ sơ, dù nội dung đào tạo thực tế đã được thực hiện.

Huấn luyện an toàn hóa chất theo Nghị định mới — Nghị định 25/2026/NĐ-CP — đã thiết lập một khung pháp lý rõ ràng, chi tiết và có tính thực thi cao hơn so với trước đây. Từ việc phân nhóm đối tượng, thiết kế nội dung theo từng cấp độ trách nhiệm, quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn người huấn luyện, cho đến yêu cầu cụ thể về thời lượng, kiểm tra và hồ sơ lưu trữ, tất cả đều hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng thực chất của công tác đào tạo an toàn hóa chất, thay vì chỉ mang tính đối phó với cơ quan quản lý.

CRA VINA – Đơn vị huấn luyện an toàn hóa chất theo Nghị định mới

Đối với doanh nghiệp, đây vừa là thách thức về mặt tuân thủ, vừa là cơ hội để rà soát và củng cố lại toàn bộ hệ thống quản lý an toàn hóa chất nội bộ — từ con người, quy trình cho đến hồ sơ tài liệu. Việc chủ động cập nhật quy định mới, lựa chọn đúng hình thức tổ chức huấn luyện và xây dựng hệ thống theo dõi chu kỳ đào tạo sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tránh được rủi ro pháp lý mà còn thực sự bảo vệ an toàn cho người lao động và hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

CRS VINA – đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ huấn luyện an toàn hóa chất và các dịch vụ an toàn lao động, doanh nghiệp có thể liên hệ chúng tôi để được tư vấn:

CÔNG TY TNHH CHỨNG NHẬN VÀ KIỂM ĐỊNH CRS VINA

📞 Hotline: 0903.980.538 – 0984.886.985

🌐 Website: https://moitruongcrsvina.com/

🇫 Facebook: https://www.facebook.com/daotaokiemdinhcrsvina

📧 Email: lananhcrsvina@gmail.com

⚜️ Văn Phòng TP HCM: Số 33H6, DN10, P.Đông Hưng Thuận, TP.Hồ Chí Minh.

⚜️ Văn phòng tại Thái Bình: Số 17 Đường Phạm Ngũ Lão, P.Thái Bình, Tỉnh Hưng Yên.

⚜️ Văn phòng tại Bắc Ninh: Đường Âu Cơ, KĐT Hòa Long – Kinh Bắc, P.Kinh Bắc, Tỉnh Bắc Ninh.

⚜️ Văn phòng tại Đà Nẵng: Số 4 Đông Thạnh 3, Phường An Khê, TP. Đà Nẵng.

⚜️ Văn phòng Nghệ An: Xóm 1, Xã Lam Thành, Tỉnh Nghệ An.